کالابرگ در آستانه تصمیم نهایی؛ هزینه سبد کالا تقریباً دو برابر شد

تنها چند روز تا موعد اعلام‌شده برای اجرای مرحله جدید افزایش اعتبار کالابرگ باقی مانده، اما هنوز رقم نهایی افزایش و گروه‌های مشمول آن مشخص نشده است. در روزهای گذشته دو سناریوی اصلی مطرح شده؛ افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی و افزایش ۵۰ درصدی اعتبار که به‌عنوان برآورد اولیه بانک مرکزی مطرح شده است. در همین حال، بررسی قیمت اقلام سبد کالابرگ نشان می‌دهد هزینه تأمین این سبد از حدود ۲ میلیون و ۱۸۲ هزار تومان به بیش از ۴ میلیون و ۲۸۹ هزار تومان رسیده است؛ موضوعی که فاصله قابل توجه میان رشد هزینه مواد غذایی و افزایش احتمالی اعتبار حمایتی را نشان می‌دهد. جزئیات این وضعیت را در مجله آفتاب بخوانید.

رقم افزایش کالابرگ هنوز نهایی نشده است

بر اساس گزارش تسنیم، سه روز مانده به موعد ۱۵ مهر، هنوز درباره میزان دقیق افزایش اعتبار کالابرگ تصمیم نهایی گرفته نشده است. در روزهای اخیر، افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی یکی از ارقام مطرح‌شده بوده است. در این صورت، اعتبار یک میلیون تومانی فعلی به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان خواهد رسید.

سناریوی دیگر، افزایش ۵۰ درصدی اعتبار کالابرگ است که بر اساس اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در برآورد اولیه بانک مرکزی مطرح شده است. در صورت اجرای این سناریو، اعتبار یک میلیون تومانی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند.

با این حال، رقم نهایی همچنان به میزان منابع قابل تأمین بستگی دارد و هنوز مشخص نیست افزایش اعتبار برای تمام مشمولان فعلی اعمال خواهد شد یا حمایت بیشتری برای خانوارهای کم‌برخوردار در نظر گرفته می‌شود.

هزینه سبد کالابرگ چقدر افزایش یافته است؟

همزمان با بحث درباره افزایش اعتبار، بررسی قیمت اقلام موجود در سبد کالابرگ نشان می‌دهد هزینه تأمین این سبد طی دوره مورد بررسی رشد چشمگیری داشته است.

بر اساس محاسبات منتشرشده، مجموع قیمت اقلام این سبد از حدود ۲ میلیون و ۱۸۲ هزار تومان به ۴ میلیون و ۲۸۹ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، هزینه سبد حدود ۲ میلیون و ۱۰۷ هزار تومان افزایش پیدا کرده و رشد آن به ۹۶.۶ درصد رسیده است.

به بیان ساده‌تر، هزینه تهیه این مجموعه اقلام در قیمت‌های مورد بررسی تقریباً دو برابر شده است. البته میزان افزایش قیمت برای همه کالاها یکسان نبوده و برخی اقلام رشد بسیار بیشتری را تجربه کرده‌اند.

قیمت کدام کالاها بیشتر افزایش یافته است؟

در سبد مورد بررسی، اقلام مختلفی از جمله مرغ، روغن، تخم‌مرغ، برنج، شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز و حبوبات قرار دارند.

بر اساس ارقام منتشرشده، قیمت برنج از حدود ۲۴۶ هزار تومان به ۴۱۰ هزار تومان رسیده و قیمت ماکارونی نیز از ۳۴ هزار تومان به ۵۵ هزار تومان افزایش یافته است. در بخش دیگری از سبد، قیمت روغن مایع از ۹۳ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان و قیمت گوشت قرمز از ۹۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.

حبوبات نیز در این محاسبه از ۲۸۰ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان افزایش قیمت داشته‌اند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای ایجادشده برای خانوارها در همه گروه‌های کالایی یکسان نیست.

فاصله افزایش ۵۰ درصدی کالابرگ با رشد هزینه سبد

مقایسه اعتبار احتمالی کالابرگ با هزینه سبد غذایی، یکی از مهم‌ترین موضوعات در تصمیم‌گیری نهایی دولت است. اگر افزایش ۵۰ درصدی تصویب شود، اعتبار یک میلیون تومانی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد رسید؛ یعنی ۵۰۰ هزار تومان افزایش برای هر فرد.

در مقابل، هزینه سبد مورد بررسی حدود ۲ میلیون و ۱۰۷ هزار تومان بیشتر شده است. بنابراین، رشد ۵۰ درصدی اعتبار فاصله قابل توجهی با رشد نزدیک به ۱۰۰ درصدی هزینه این سبد دارد.

البته این مقایسه به این معنا نیست که تمام افزایش هزینه سبد باید از طریق کالابرگ جبران شود. میزان مصرف کالاها در خانوارهای مختلف متفاوت است و کالابرگ نیز تنها بخشی از هزینه‌های معیشتی را پوشش می‌دهد. با این حال، این ارقام می‌تواند تصویری از میزان فشار افزایش قیمت مواد غذایی بر قدرت خرید خانوار ارائه کند.

آیا افزایش ۱۰۰ درصدی کالابرگ مطرح است؟

بر اساس محاسبات این گزارش، اگر هدف اصلی حفظ قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد باشد، افزایش ۵۰ درصدی اعتبار نمی‌تواند به‌طور کامل هم‌پای رشد هزینه سبد غذایی حرکت کند.

از این منظر، افزایش نزدیک به ۱۰۰ درصدی اعتبار را می‌توان به‌عنوان یک سطح حمایتی متناسب‌تر با رشد هزینه سبد مطرح کرد؛ به‌خصوص اگر سیاست‌گذار بخواهد حمایت بیشتری از دهک‌های پایین درآمدی داشته باشد.

با این حال، این موضوع در حال حاضر یک محاسبه و پیشنهاد مبتنی بر رشد هزینه‌هاست و به معنای تصویب افزایش ۱۰۰ درصدی کالابرگ نیست. رقم نهایی باید بر اساس منابع مالی دولت و تصمیم نهایی درباره جامعه هدف تعیین شود.

تصمیم نهایی کالابرگ چه زمانی مشخص می‌شود؟

در شرایط فعلی، سه موضوع اصلی درباره مرحله جدید کالابرگ همچنان نیازمند تعیین تکلیف است: میزان افزایش اعتبار، گروه‌های مشمول و منابع مالی اجرای طرح.

موعد اعلام‌شده برای اجرای تغییرات، ۱۵ مهر است و باید دید دولت در نهایت افزایش ۳۰۰ هزار تومانی، افزایش ۵۰ درصدی یا رقم دیگری را برای مرحله جدید انتخاب خواهد کرد.

آنچه فعلاً روشن است، فاصله میان رشد هزینه برخی اقلام اساسی و افزایش‌های مطرح‌شده برای اعتبار کالابرگ است؛ فاصله‌ای که باعث شده موضوع میزان حمایت از خانوارهای کم‌درآمد به یکی از مهم‌ترین بخش‌های تصمیم جدید درباره کالابرگ تبدیل شود.

جمع‌بندی

رقم نهایی افزایش کالابرگ هنوز اعلام نشده و دو گزینه افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی و افزایش ۵۰ درصدی از مهم‌ترین ارقام مطرح‌شده هستند. در مقابل، هزینه سبد کالابرگ در محاسبه منتشرشده از ۲.۱۸۲ میلیون تومان به ۴.۲۸۹ میلیون تومان رسیده که معادل رشد ۹۶.۶ درصدی است.

بنابراین، اگر افزایش ۵۰ درصدی اعتبار اجرا شود، همچنان فاصله قابل توجهی میان رشد اعتبار حمایتی و افزایش هزینه سبد غذایی وجود خواهد داشت. با این حال، تصمیم درباره افزایش ۱۰۰ درصدی هنوز قطعی نیست و باید منتظر اعلام رسمی رقم نهایی و گروه‌های مشمول مرحله جدید ماند.