دریافت گذرنامه یا پاسپورت، اولین و مهمترین گام برای سفرهای خارجی است و تمامی افرادی که قصد خروج از کشور را دارند، باید این مدرک هویتی بینالمللی را دریافت کنند. آشنایی با نحوه دریافت گذرنامه، مدارک لازم، شرایط ثبت درخواست و مراحل پیگیری آن میتواند از بروز مشکلات و اتلاف وقت جلوگیری کند. امروزه بخش زیادی از فرآیندهای مربوط به درخواست پاسپورت از طریق دفاتر خدمات مربوطه و سامانههای الکترونیکی انجام میشود. در این مطلب از مجله آفتاب، به بررسی کامل مراحل دریافت گذرنامه، مدارک مورد نیاز، هزینهها و نکات مهمی که متقاضیان باید بدانند میپردازیم.
فهرست محتوا
حتماً برایتان پیش آمده که قصد سفر خارجی داشتهاید، اما تازه متوجه شدهاید اعتبار پاسپورتتان تمام شده یا اصلاً هیچوقت برایتان صادر نشده است. راستش را بخواهید، اولین بار که میخواهید گذرنامه بگیرید، یا برای تمدید آن اقدام کنید، این فرآیند ممکن است در ابتدا کمی سردرگمکننده به نظر برسد.
در این مقاله از مجله سبک زندگی، تمام مراحل دریافت گذرنامه را از صفر تا صد با شما در میان میگذاریم. از مدارک لازم گرفته تا شرایط خاص برای آقایان و بانوان، همه را به صورت گام به گام توضیح خواهیم داد. همراهمان باشید تا بدون هیچ دغدغهای برای سفر بعدیتان آماده شوید.
پاسپورت چیست و چه کاربردی دارد؟
گذرنامه یا پاسپورت، یکی از مهمترین مدارک هویتی برای شهروندان ایرانی است که امکان خروج از کشور و سفر به مقاصد خارجی را فراهم میکند . این مدرک بینالمللی حاوی اطلاعات شخصی مانند نام، عکس، شماره ملی شماست و عملاً هویت شما را در خارج از مرزهای ایران تأیید میکند .
گذرنامههای ایرانی دارای اعتبار ۵ ساله هستند و با رنگ قرمز تیره (زرشکی) شناخته میشوند . بر اساس رتبهبندی جهانی، پاسپورت ایران در حال حاضر در رتبه ۹۱ جهان قرار دارد و دارندگان آن میتوانند بدون ویزا به ۴۴ کشور جهان سفر کنند.
تمدید گواهینامه رانندگی | شرایط، مدارک و مراحل تمدید گواهینامه بهصورت کامل
مدارک مورد نیاز برای دریافت گذرنامه
برای دریافت گذرنامه، باید مجموعهای از مدارک را آماده کرده و به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ ارائه دهید. مدارک عمومی که برای همه متقاضیان (زن و مرد، مجرد و متاهل) یکسان است، عبارتند از :
- اصل شناسنامه عکسدار (برای افراد بالای ۱۵ سال)
- اصل کارت ملی هوشمند یا رسید ثبتنام کارت ملی
- تصویر بیومتریک که در خود دفتر پلیس +۱۰ از شما گرفته میشود (نه عکس شخصی)
- اصل آخرین گذرنامه (اگر برای تمدید اقدام میکنید)
- تکمیل فرم درخواست صدور گذرنامه در دفتر
ثبت نام بیمه تامین اجتماعی | آموزش مراحل ثبت نام و مدارک مورد نیاز بیمه تأمین اجتماعی
عکس پاسپورت چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
تصویر بیومتریک که در دفتر پلیس از شما گرفته میشود، باید شرایط خاصی داشته باشد تا برای استفاده در گذرنامه مورد قبول واقع شود :
برای آقایان:
- تمام اجزای چهره، به خصوص هر دو گوش، باید کاملاً مشخص باشد
- بدون کلاه، عینک، کراوات، زیورآلات و آرایش موی غیرمتعارف
- محاسن باید طوری باشد که لبها مشخص باشند
- نباید از لباس سفید یا سبز استفاده کنید
برای بانوان:
- رعایت حجاب کامل با روسری یا مقنعه ساده و تیره (بدون طرح)
- گردی کامل صورت شامل گوشه ابروها، گونهها، چانه و پیشانی باید مشخص باشد
- بدون آرایش غلیظ، عینک، زیورآلات و پیرسینگ
- برای دختران بالای ۵ سال، حجاب کامل الزامی است
نحوه دریافت کارت ملی هوشمند (مراحل ثبت درخواست و مدارک لازم برای کارت ملی جدید)
مدارک اختصاصی بر اساس وضعیت فردی
برای آقایان
یکی از مهمترین مدارکی که آقایان برای دریافت گذرنامه به آن نیاز دارند، مربوط به وضعیت نظام وظیفه است. مردان ۱۸ تا ۵۰ ساله باید یکی از مدارک زیر را ارائه دهند :
- کارت پایان خدمت (سربازی)
- کارت معافیت قانونی (معافیت پزشکی، کفالت یا تحصیلی)
- مجوز خروج از سازمان وظیفه عمومی برای دانشجویان
اگر مشمول خدمت هستید و هنوز کارت پایان خدمت دریافت نکردهاید، میتوانید با ارائه برگه ثبتدرخواست، اقدام کنید . دانشجویان مشمول نیز با ارائه وثیقه و سپرده مالی، میتوانند گذرنامه دانشجویی دریافت کنند .
نکته مهم: کارمندان شاغل در نیروهای مسلح (ارتش، سپاه، نیروی انتظامی) باید نامه موافقت حفاظت اطلاعات یگان مربوطه را ارائه دهند. بازنشستگان نظامی نیز اگر کمتر از ۵ سال از بازنشستگیشان گذشته باشد، به همین نامه نیاز دارند .
برای بانوان
مهمترین موضوع برای بانوان، مدارک مربوط به وضعیت تاهل است. شرایط به این صورت است :
- بانوان متاهل: باید رضایتنامه محضری همسر را به همراه داشته باشند. همسر باید با حضور در دفتر اسناد رسمی، فرم رضایت برای خروج از کشور را امضا کند .
- بانوان مطلقه: ارائه اصل طلاقنامه الزامی است و نیازی به اجازه همسر ندارند .
- بانوانی که همسرشان فوت کرده: اصل گواهی فوت یا شناسنامه باطلشده همسر را ارائه دهند .
- استثنای مهم: اگر در سند ازدواج شما، حق خروج از کشور به عنوان یکی از شروط ضمن عقد قید شده باشد، دیگر نیازی به دریافت رضایتنامه مجدد در هر بار تمدید پاسپورت ندارید. در این صورت، اصل سند ازدواج را به همراه داشته باشید .
برای افراد زیر ۱۸ سال
افراد زیر ۱۸ سال (چه پسر و چه دختر) برای دریافت گذرنامه نیاز به اجازه کتبی پدر یا جد پدری خود دارند . این اجازه باید به صورت محضری تنظیم شود.
- اگر پدر یا جد پدری فوت کرده باشد یا غایب باشد، باید از طریق دادستانی مجوز دریافت شود .
- برای افراد زیر ۱۵ سال، علاوه بر شناسنامه، گواهی اشتغال به تحصیل یا دفترچه بیمه نیز لازم است .
- برای کودکان زیر ۶ سال، نیازی به حضور کودک در دفتر نیست و ولی کودک یک قطعه عکس از کودک ارائه میدهد .
ثبت نام اینترنتی خودرو | آموزش کامل مراحل ثبت نام خودرو و شرایط شرکت در طرحها
نحوه ثبتنام و دریافت گذرنامه
روش حضوری (مراجعه به پلیس +۱۰)
رایجترین روش دریافت گذرنامه، مراجعه حضوری به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ است. این دفاتر، مراکز اصلی صدور و تمدید پاسپورت در ایران هستند .
مراحل به این صورت است:
۱. با داشتن مدارک کامل، به نزدیکترین دفتر پلیس +۱۰ مراجعه کنید.
۲. فرم درخواست صدور گذرنامه را تکمیل کنید.
۳. مدارک و عکس بیومتریک شما در دفتر ثبت میشود.
۴. هزینههای قانونی را از طریق دستگاه کارتخوان پرداخت کنید.
۵. کد رهگیری دریافت کنید تا بتوانید وضعیت درخواست خود را پیگیری کنید.
۶. گذرنامه پس از ۶ تا ۸ روز کاری (و در برخی موارد تا ۲۰ روز) از طریق پست برای شما ارسال میشود .
روش غیرحضوری (ثبتنام اینترنتی)
برای دریافت گذرنامه به صورت غیرحضوری، میتوانید از طریق سامانههای الکترونیکی اقدام کنید :
- سامانه سخا (سامانه یکپارچه خدمات الکترونیک پلیس): به آدرس sakha.epolice.ir مراجعه کنید و با ورود به حساب کاربری خود، درخواست صدور یا تمدید گذرنامه را ثبت کنید. تمامی مراحل از پر کردن فرم تا پرداخت هزینهها به صورت آنلاین انجام میشود .
- پنجره واحد خدمات فراجا: از طریق این سامانه نیز میتوانید ثبتنام اولیه را انجام دهید. اما توجه داشته باشید که برای احراز هویت همچنان به مراجعه حضوری به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ نیاز دارید .
هزینه دریافت گذرنامه در سال ۱۴۰۴
مجموع هزینههای قانونی که باید برای دریافت گذرنامه پرداخت کنید، حدوداً ۱,۰۳۱,۷۳۸ تومان است. این هزینه شامل موارد زیر میشود :
- صدور/تمدید گذرنامه: حدود ۲۵۴ هزار تومان
- عوارض شهرداری: ۶۰ هزار تومان
- دیون خزانهداری: ۶۰۰ هزار تومان
- ثبت مشخصات بیومتریک چهره: حدود ۴۲ هزار تومان
- احراز هویت الکترونیک: حدود ۷۶ هزار تومان
نکته بسیار مهم: تمام این مبالغ فقط و فقط از طریق دستگاه کارتخوان (POS) موجود در دفاتر پلیس +۱۰ قابل پرداخت است. هیچ نوع پرداخت آنلاین، کارت به کارت یا نقدی برای این منظور معتبر نیست .
همچنین توصیه میشود مبلغی کمی بیشتر از این عدد در کارت بانکی خود داشته باشید تا در صورت تغییرات ناگهانی یا تعرفههای متفاوت در شهرهای مختلف، دچار مشکل نشوید .
نحوه ثبت نام سهام عدالت (آموزش ثبت نام و دریافت سهام عدالت مرحلهبهمرحله)
دریافت گذرنامه برای ایرانیان خارج از کشور
اگر در خارج از ایران زندگی میکنید، میتوانید از طریق نمایندگیهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران (سفارت یا کنسولگری) اقدام کنید. مراحل اصلی به این صورت است :
۱. ثبتنام در سامانه میخک (سامانه یکپارچه مدیریت خدمات کنسولی) به آدرس mikhak.mfa.gov.ir
۲. ثبت درخواست صدور گذرنامه در سامانه میخک و دریافت کد رهگیری
۳. مراجعه به سفارت یا کنسولگری با مدارک کامل (شناسنامه، کارت ملی، مدرک اقامتی کشور محل سکونت، عکس پاسپورتی، و مدارک مربوط به وضعیت نظام وظیفه برای آقایان و رضایتنامه همسر برای بانوان متاهل)
در صورت مفقود شدن پاسپورت در خارج از کشور، باید ابتدا گزارش کتبی از پلیس کشور محل سکونت دریافت کنید و سپس به سفارت مراجعه نمایید .
سوالات متداول:
۱. اعتبار گذرنامه ایرانی چقدر است؟
گذرنامه ایرانی به مدت ۵ سال اعتبار دارد و برای سفر به اکثر کشورها، داشتن حداقل ۶ ماه اعتبار تا زمان انقضا الزامی است .
۲. چه مدت طول میکشد تا گذرنامه صادر شود؟
زمان صدور معمولاً بین ۶ تا ۸ روز کاری است، اما در برخی موارد خاص (مثل مفقودی یا شرایط ویژه) ممکن است تا ۲۰ روز نیز طول بکشد .
۳. آیا میتوانم پاسپورت را بدون حضور در پلیس +۱۰ دریافت کنم؟
امکان ثبتنام اینترنتی وجود دارد، اما برای احراز هویت و گرفتن عکس بیومتریک حتماً باید به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کنید .
۴. اگر پاسپورتم را گم کنم، چه کار کنم؟
ابتدا باید به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کرده و مدارک لازم (اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی، سه قطعه عکس، شرح چگونگی مفقودی) را ارائه دهید. هزینه و زمان صدور مجدد معمولاً بیشتر است و حدود ۲۰ روز طول میکشد .
۵. هزینه پاسپورت چقدر است؟
مجموع هزینههای صدور یا تمدید پاسپورت در سال ۱۴۰۴ حدود ۱,۰۳۱,۷۳۸ تومان است که باید از طریق دستگاه کارتخوان در دفتر پلیس پرداخت شود .
استعلام یارانه با کد ملی | آموزش بررسی وضعیت یارانه و دهک خانوار
جمعبندی نهایی
دریافت گذرنامه، قدمی ضروری برای هر سفری است. با آماده کردن مدارک کامل، میتوانید این فرآیند را در کمترین زمان و بدون دغدغه پشت سر بگذارید:
- مدارک عمومی (شناسنامه، کارت ملی، عکس بیومتریک در محل)
- مدارک اختصاصی (پایان خدمت برای آقایان، رضایتنامه همسر برای بانوان متاهل، اجازه پدر برای افراد زیر ۱۸ سال)
- مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ یا ثبتنام اینترنتی و سپس مراجعه حضوری برای احراز هویت
- پرداخت هزینهها از طریق کارتخوان
یک توصیه دوستانه: اگر قصد سفر خارجی دارید، حداقل ۲ ماه قبل از تاریخ سفر، برای دریافت یا تمدید پاسپورت خود اقدام کنید تا زمان کافی برای هرگونه استعلام یا رفع مشکلات احتمالی داشته باشید. همچنین پیش از مراجعه به دفتر پلیس +۱۰، یک بار دیگر مدارک خود را چک کنید تا از کامل بودن آنها مطمئن شوید و مجبور به مراجعه مجدد نشوید.
