نقد فیلم Power Ballad؛ وقتی موسیقی دوباره رؤیا میسازد
سینمای موزیکال اگر در خدمت داستان قرار بگیرد، میتواند چیزی فراتر از چند قطعه موسیقی سرگرمکننده باشد. Power Ballad ساخته جان کارنی دقیقاً از همین جنس است؛ فیلمی که موسیقی را نه تزئین داستان، بلکه بخشی از شخصیتها و درام خود میکند. کارنی که تجربه ساخت فیلمهای موسیقیمحور را دارد، این بار توانسته موسیقی، کمدی، درام و قصهای انسانی را در کنار یکدیگر قرار دهد و به یکی از کاملترین آثار کارنامه خود برسد.
فهرست محتوا
ریک و دنی؛ دو سرنوشت برای یک رؤیا
داستان درباره ریک پاور با بازی پل راد است؛ خوانندهای که زمانی آرزوی ستاره شدن داشته اما سالهاست در مراسم عروسی آواز میخواند. در مقابل، دنی ویلسون با بازی نیک جوناس قرار دارد؛ خوانندهای که روزگاری شهرت فراوانی داشته اما حالا آرامآرام در حال فراموش شدن است.
آشنایی این دو زمانی اتفاق میافتد که ریک یکی از ترانههایش را در اختیار دنی میگذارد. دنی همان ترانه را به موفقیتی بزرگ تبدیل میکند، بدون اینکه نامی از ریک برده شود.
در ظاهر با داستان سادهای درباره سرقت یک ترانه طرفیم، اما نقطه قوت فیلم این است که ماجرا را به مالکیت یک اثر هنری محدود نمیکند. ریک و دنی در واقع دو شکل متفاوت از یک شکست هستند.
ریک همان چیزی است که دنی ممکن است در آینده تبدیل به آن شود؛ ستارهای فراموششده که رؤیایش هرگز به نتیجه نرسیده است. دنی نیز برای ریک تصویری از زندگیای است که همیشه آرزویش را داشته اما هرگز به آن نرسیده. یکی آینده دیگری و دیگری گذشتهای است که میتوانست برای اولی وجود داشته باشد.
موسیقی؛ قلب فیلم جان کارنی
جان کارنی به خوبی میداند چگونه موسیقی را وارد ساختار فیلم کند. موسیقی در Power Ballad صرفاً وسیلهای برای جذابتر کردن فیلم نیست؛ خودش بخشی از روایت است.
افتتاحیه فیلم به خوبی این مسئله را نشان میدهد. اجرای پل راد از همان ابتدا هم شخصیت ریک را معرفی میکند و هم حس شکست و رؤیاهای بر باد رفته او را منتقل میسازد. موسیقیها نیز به خودی خود شنیدنی هستند و فیلم از این نظر چیزی برای ارائه دارد.
کارنی در آثارش بارها نشان داده که موسیقی را میتواند به زبان سینما تبدیل کند و در اینجا شاید بیش از همیشه به تعادل مطلوب میان این دو رسیده است.
فیلمنامهای ساده با لایههای روانشناختی
قدرت اصلی فیلمنامه در همین سادگی آن است. دنی میخواهد به ریک کمک کند، اما مدیر برنامهاش به او یادآوری میکند که یک تصمیم اشتباه میتواند آینده حرفهایاش را نابود کند. ریک نیز چیزی بیشتر از موفقیت مالی میخواهد؛ او میخواهد دیگران بالاخره قبول کنند که استعداد داشته و موفقیتی که به دست نیاورده، حق او بوده است.
بنابراین رفتار شخصیتها فقط نتیجه خواستههای شخصی آنها نیست. فشار خانواده، شهرت، مدیر برنامه، ترس از شکست و نیاز به دیده شدن، آرامآرام آنها را به سمت تصمیمهایی میبرد که شاید در شرایط دیگری هرگز نمیگرفتند.
از این منظر، Power Ballad درباره دو خواننده نیست؛ درباره انسانهایی است که میان رؤیای درونی خود و انتظاری که دنیای بیرون از آنها دارد گرفتار شدهاند.
شخصیتهای فرعی؛ ساده اما مؤثر
فیلم در پرداخت شخصیتهای فرعی نیز زیادهروی نمیکند. خانواده ریک حضور مناسبی در داستان دارند و به اندازهای دیده میشوند که زندگی شخصی او واقعی به نظر برسد، بدون آنکه قصه اصلی را تحتالشعاع قرار دهند.
گروه موسیقی ریک نیز تصویر جالبی از هنرمندانی است که شاید هرگز به شهرت نرسیدهاند، اما هنوز موسیقی را دوست دارند. همین مقدار پرداخت برای آنها کافی است.
در میان شخصیتهای فرعی، سندی شاید دوستداشتنیترین باشد. او علاوه بر آنکه بخشی از لحظات کمدی فیلم را میسازد، به مرور به یکی از رفقای واقعی ریک تبدیل میشود. حضور سندی یادآوری میکند که ارزش یک هنرمند همیشه با میزان شهرتش تعیین نمیشود.
بهترین فیلم جان کارنی؟
اگر آثار جان کارنی را کنار یکدیگر بگذاریم، میتوان گفت Power Ballad حاصل جمع تجربههای قبلی اوست. کارنی پیشتر فیلمهایی ساخته که موسیقی در آنها نقطه قوت اصلی بوده، اما شاید در قصه ضعفهایی داشتهاند؛ یا آثاری که داستان قدرتمندتری داشتهاند اما از نظر موسیقی به همان اندازه موفق نبودهاند.
اینجا اما این عناصر در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند: موسیقی خوب، داستان سرراست، کمدی، درام و شخصیتهایی که میتوان با آنها ارتباط برقرار کرد.
به همین دلیل Power Ballad صرفاً تکرار فرمولهای قبلی کارنی نیست؛ گویی کارگردان تجربههای گذشته خود را کنار هم گذاشته و به نسخه کاملتری از سینمای خودش رسیده است.
سادگی؛ بزرگترین نقطه قوت
فیلم درباره شکست، شهرت و نابودی رؤیاهاست، اما فضای آن تلخ و سنگین نمیشود. کمدی به اندازه کافی وجود دارد و فیلم در نهایت اثری حالخوبکن از آب درمیآید.
بازیها نیز در خدمت فیلمنامه هستند. پل راد و نیک جوناس نه تلاش میکنند بیش از اندازه خودنمایی کنند و نه از شخصیتهایشان عقب میمانند. دوربین نیز به دنبال نمایشهای عجیب و هیجان مصنوعی نیست.
همهچیز ساده است و همین سادگی به نفع فیلم تمام میشود. دوربین تنها یک کار میکند: سینما و موسیقی را کنار هم قرار میدهد تا مخاطب از این ترکیب لذت ببرد.
پایانی که فیلم را کامل میکند
پایان Power Ballad یکی از نقاط قوت آن است. فیلم در دقایق پایانی هم تعلیق ایجاد میکند، هم احساسات شخصیتها را به نتیجه میرساند و هم اجازه نمیدهد مسیر داستان از آنچه ساخته شده فاصله بگیرد.
خانواده نیز در پایان دوباره اهمیت پیدا میکند و فیلم بدون آنکه احساسات را به شکل مصنوعی تحمیل کند، مخاطب را به نقطهای میرساند که باید.
در نهایت چیزی که از Power Ballad باقی میماند، نه فقط چند موسیقی خوب یا داستان دو خواننده است؛ بلکه حس لذت بردن از سینما، موسیقی و زندگی است. شاید یک فیلم خوب در نهایت قرار نیست بیشتر از این کار کند.
نتیجهگیری
Power Ballad فیلمی ساده اما پخته است؛ اثری که میداند چه میخواهد بگوید و مهمتر از آن، میداند چگونه آن را به تصویر بکشد. جان کارنی در اینجا موسیقی، کمدی و درام را به شکلی متعادل کنار هم قرار داده و یکی از بهترین فیلمهای کارنامه خود را ساخته است.
شاید بزرگترین امتیاز فیلم این باشد که با وجود پرداختن به شکست و رؤیاهای از دست رفته، هرگز ناامیدکننده نمیشود. در پایان همچنان این احساس باقی میماند که شاید برای دوباره شروع کردن هیچوقت دیر نباشد.
نقد فیلم Barbie؛ وقتی سرمایهداری پشت نقاب فمینیسم پنهان میشود
نقد فیلم Le Samouraï؛ آلن دلون سامورایی فرانسوی
نقد انیمیشن Minions & Monsters؛ کمدیای با طعم نوستالژی سینما
نقد فیلم Young Washington | شکست سینما در ساختن اسطوره جرج واشینگتن
